Licht verstandelijk beperkte jongere vaak slachtoffer sociale media

Jongeren met een licht verstandelijke beperking zijn eerder slachtoffer van cyberpesten, manipulaties en seksueel misbruik via sociale media dan andere jongeren. Bijna 80 procent van de huidige problemen met deze zogenoemde LVB-jongeren zijn gerelateerd aan hun sociale mediagebruik. Dat concluderen begeleiders, hulpverleners en bestuurders in het speciaal onderwijs in een rapport van Kennisnet. “We hebben te weinig handvatten om er iets aan te doen. Er moet zo snel mogelijk een landelijke aanpak komen.”

Begeleiders en hulpverleners maken zich ernstige zorgen. Volgens de experts die aan het woord komen in het rapport – afkomstig van verschillende woonprojecten, scholen, de GGZ en de politie – krijgen veel LVB-jongeren een smartphone van hun ouders, maar leren ze niet hoe daarmee om te gaan. Oorzaak: niet zelden hebben de ouders zelf ook een beperking. Ook zorgbestuurders slaan alarm. Cor de Ruiter, bestuursvoorzitter van stichting Orion voor speciaal onderwijs in Amsterdam. “Wereldwijd begint nieuwe technologie steeds meer een hoofdrol te spelen. Je kunt deze jongeren niet weghouden van sociale media. Maar het pijnpunt is: hoe krijg je het bewustzijn van de risico’s in de vezels van deze kinderen en jonge mensen?”

Slachtoffers en daders

Door de problematiek van deze jongeren escaleren situaties sneller, en belanden ze eerder in moeilijke situaties. Dreigtweets, haatcampagnes, en banga-lijsten komen veelvuldig voor. Ook proberen loverboys en pedoseksuelen regelmatig in deze kwetsbare groep slachtoffers te vinden. Zo bestaat het sterke vermoeden dat zich onder de 300 slachtoffers van Frank R. uit Cuijk relatief veel meisjes met een licht verstandelijke beperking bevonden.

Tegelijkertijd blijken deze jongeren ook vaak ‘dadergedrag’ te vertonen, zoals: samenscholen om anderen te pesten, elkaar aanzetten tot het handelen in drugs, en het overschrijden van seksuele grenzen. Ook gaat een aantal jongeren steeds actiever op zoek naar (al dan niet vrijwillige) sekspartners via datingsites en sociale media; gedrag dat vaak nauwelijks gecorrigeerd wordt.

Aanbevelingen

De experts doen in het rapport ook aanbevelingen. Zo zou er volgens hen:

  • een landelijk meldpunt moeten komen waar incidenten met LVB-jongeren verzameld kunnen worden
  • een verbeterde samenwerking met de politie moeten komen, zodat onderscheid kan worden gemaakt tussen gewone daders en daders met een licht verstandelijke beperking
  • goed voorlichtingsmateriaal moeten worden ontwikkeld voor het mediawijs maken van LVB-jongeren. Op dit moment is dergelijk materiaal nog niet beschikbaar
  • aan kinderen met een beperking al vanaf de basisschool les moeten worden gegeven in mediawijsheid
  • een protocol moeten komen voor hulpverleners, begeleiders, en leerkrachten in het speciaal onderwijs over hoe te handelen bij problemen door sociaal- mediagebruik

lvb rapport

  • SIM
  • 17 maart 2015